สอนเรื่องกาพย์

    ทดลองสอนเรื่องกาพย์ วันนี้ให้ความรู้เรื่อง “กาพย์” นะคะนักเรียน   ในสมัยโบราณถ้าพูดคำว่า “กาพย์”  ต้องต่อคำว่ากลอนตามด้วยเป็น กาพย์  กลอน  หมายถึงคำประพันธ์ประเภทร้อยกรองทุกชนิดนั่นเอง            ส่วน “กาพย์”   ตามความหมายเดิมมีความหมายกว้างกว่าที่เข้าใจปัจจุบันคือบรรดาคำประพันธ์ประเภทร้อยกรอง  เรียกว่า  “กาพย์”  ทั้งนั้น เช่นเดียวกับ “กลอน”  บางครั้งก็เรียกรวมกันเป็นกาพย์กลอน       

      ปัจจุบัน  “กาพย์”  หมายถึง  คำประพันธ์ชนิดหนึ่ง มีกำหนดคณะ, พยางค์ และสัมผัส  มีลักษณะคล้ายฉันท์  แต่ไม่นิยมครุ – ลหุ เหมือนฉันท์

     คำว่า  “กาพย์”   แปลตามรูปศัพท์ว่า  เหล่ากอแห่งกวี  หรือ  ประกอบด้วยคุณกวี  หรือคำที่กวีร้อยกรองไว้

     “กาพย์”   มาจากคำว่า  กาวย  กรือ  กาพย  และทั้งสองคำนี้มาจากคำว่ากวี  ซึ่งออกจาหคำเดิมในภาษาบาลีและสันสกฤตว่า  “กวิ”    แปลว่า   ผู้คงแก่เรียน  ผู้เฉลียวฉลาด  ผู้มีปัญญาเปรื่อง  ผู้ประพันธ์กาพยืกลอน ฯลฯ

     คำว่า  “กวิ”  หรือ   “กวี”  มาจากรากศัพท์เดิม  คือ  “กุธาตุ”  แปลว่า  เสียง,  ทำให่เกิดเสียงร้อง,  ร้องระงม,  ครวญคราง,  ร้องเสียงเหมือนนกและเสียงแมลงผึ้ง

    คำว่า   “กวิ”  หรือ   “กวี”  แผลง  สระ  อิ   กับ  อี  เป็น  ย  ก็จะเป็น  กวย  อ่านว่า  กะวะยะ  แล้งแผลง  สระที่  ก  เป้น  สระอา  ก็จะเป้นรูปคำว่า  กาวย  จากนี้แผลง  ว  เปป็น  พ  แล้วใส่ไม้ทัฑฆาตที่  ย  จึงกลายมาเป็น  “กาพย์”

     ซึ่ง  กาพย์นั้นมีลักษณะแตกต่างกับกลอน  ดังนี้

            ก.   วางคณะ,  พยางค์  และสัมผัสคล้ายกับฉันท์

           ข.   ใช้แต่งปนกับฉันท์ก้ได้  และยังเรียกว่า  “คำฉันทฺ์”

       กาพย์  แบ่งออกเป็น  ๕  ชนิด  คือ

            ๑.  กาพย์ยานี  ๑๑               ๒.  กาพย์ฉบัง                ๓.  กาพย์สุรางคนางค์                

           ๔.  กาพย์ห่อโคลง            ๕.   กาพย์ขับไม้ห่อโคลง

         กาพย์ชนิดที่  ๑ – ๓  ใช้แต่งปนกับฉันท์ก็ได้  เพราะมีลักษณะคล้ายฉันท์  จึงเรียกว่า  คำฉันท์ด้วย  ส่วนชนิดที่  ๕  ไม่นิยมแต่ในปัจจุบันกันแล้ว

            วันนี้ขอให้ความรู้แค่นี้ก่อนเดี๋ยวนักเรียนจะเบื่อนะคะ ครั้งต่อไปจะให้แบบฝึกหัดทำกันเพื่อทดสอบความรู้ว่านักเรียนเข้าใจมากน้อแค่ไหน

           ครูก้็จะได้ปรับปรุงการสอนของครูไปด้วย    

           และโอกาสหน้าจะมาพูดถึงเรื่อง  กาพย์ยานี  ๑๑  กันนะคะ (แสดงความคิดเห้็นมาถึงครูบ้างนะคะ)

                                           สวัสดีนะคะ  ครูรัศ

(ได้แรงบันดาลใจในการเขียนจากหนังสือหลักการประพันธ์  ของ  อาจารย์เริงชัย  ทองหล่อ)

มีการตอบกลับหนึ่งครั้ง

  1. เค้าแสดงที่ไหนหนอ อยากไปดูจัง

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: